Fosfor w kukurydzy podobnie jak pozostałych gatunkach roślin uprawnych należy zastosować przed siewem. Wynika to z jego właściwości w glebie — jest praktycznie niemobilny. Dlatego należy go równomiernie wymieszać z glebą w warstwie uprawnej. Aplikacja nawozów mineralnych podczas sezonu wegetacyjnego jest nieefektywna, dlatego przed siewem należy ustalić, ile fosforu pod kukurydzę trzeba zastosować.
Dlaczego fosfor jest tak ważny na starcie kukurydzy
Fosfor jest składnikiem kwasów nukleinowych i uczestniczy w gospodarce energetycznej komórki. Dlatego jego dostępność ma szczególne znaczenie w pierwszych tygodniach wegetacji. Wówczas kukurydza intensywnie buduje system korzeniowy. Fosfor jest makroskładnikiem praktycznie niemobilnym w glebie, a niska temperatura w okresie kiełkowania i bezpośrednio po wschodach dodatkowo spowalnia jego przemieszczanie oraz pobranie przez korzenie.
Zasobność gleby i pH decydują o dostępności fosforu
Fosfor pobierany jest przez korzenie głównie w formie anionów. Ich największe stężenie w roztworze glebowym występuje przy pH w przedziale od 5,5 do 7,0. Zarówno niższy, jak i wyższy odczyn prowadzi do uwsteczniania fosforu. Przechodzi w formę niedostępną dla rośliny. Jeśli badanie gleby wykazuje pH poza wskazanym zakresem, to nawożenie fosforowe warto poprzedzić wapnowaniem. Należy wówczas pamiętać o konieczności zachowania przynajmniej 4 tygodni odstępu pomiędzy aplikacją obu nawozów.
Jak skorygować wyliczoną dawkę fosforu?
Ilość fosforu wynikająca z planowanego plonu to tylko jedna ze składowych bilansu. Drugą jest zasobność gleby – jeżeli jest ona przynajmniej na poziomie średnim, dawki budującej zasobność nie trzeba stosować.
| Zawartość P2O5 (mg/100 g gleby) | Klasa zawartości | Ocena zasobności | Możliwa korekta dawki P pod kukurydzę |
| do 5,0 | V | bardzo niska | zwiększyć dawkę nawet o 60 kg P2O5 |
| 5,1–10,0 | IV | niska | zwiększyć dawkę nawet o 30 kg P2O5 |
| 10,1–15,0 | III | średnia | dawka bez korekty |
| 15,1–20,0 | II | wysoka | zmniejszyć dawkę nawet o 20 kg P2O5 |
| powyżej 20,1 | I | bardzo wysoka | zmniejszyć dawkę nawet o 40 kg P2O5 |
W bilansie warto uwzględnić także nawożenie organiczne, jeżeli zostało przeprowadzone. Dawka 30 ton obornika bydlęcego wnosi około 80 kg P2O5, z czego w pierwszym roku dostępne jest około 25%, czyli 20 kg P2O5. Znaczenie ma też zagospodarowanie słomy przedplonu: jeśli została wywieziona z pola, dawkę fosforu warto zwiększyć nawet o 20%.
Ile fosforu pobiera kukurydza w ciągu sezonu?
Dobrze odżywione rośliny kukurydzy pobierają w trakcie wegetacji od 8 do 12 kg P2O5 w przeliczeniu na tonę ziarna. Przy plonie 8 ton z hektara pobranie fosforu wyniesie więc od 64 do nawet 96 kg P2O5. Przy uprawie na kiszonkę przyjmuje się z kolei około 12 kg P2O5 na każde 10 ton biomasy.
Nawożenie rzutowe czy zlokalizowane pod kukurydzę?
Fosfor pod kukurydzę można aplikować rzutowo, czyli rozsiewając nawóz równomiernie na całej powierzchni pola albo w sposób zlokalizowany – umieszczając porcję nawozu w bezpośrednim sąsiedztwie nasion kukurydzy. Optymalne umiejscowienie to około 5 cm w bok od linii siewu i 5 cm poniżej głębokości siewu. Taka lokalizacja wykorzystuje naturalny tropizm korzenia w kierunku wysokiego stężenia fosforu. Jednocześnie ogranicza zarazem ryzyko fitotoksyczności przy zbyt bliskim kontakcie nawozu z kiełkującym ziarniakiem.
Korzyści z nawożenia zlokalizowanego
Nawożenie zlokalizowane pozwala też zmniejszyć całkowitą dawkę fosforu nawet o 20% względem aplikacji rzutowej, ponieważ składnik trafia dokładnie tam, gdzie jest najbardziej potrzebny. Ten sposób aplikacji warty jest rozważenia zwłaszcza na polach o niższej zasobności w fosfor.
Jaki nawóz fosforowy wybrać pod kukurydzę?
Do przedsiewnego wprowadzenia fosforu dobrze sprawdzają się nawozy wieloskładnikowe z linii ALFA. ALFA PK 15-28 dostarcza 15% P2O5 oraz 28% K2O, a dodatkowo magnez, siarkę i wapń. Dzięki czemu podczas jednego wjazdu w pole roślina otrzymuje komplet składników. Nawóz należy wymieszać z glebą na głębokość do 15 cm, co ogranicza straty fosforu ze spływu powierzchniowego.
Nie da się wskazać jednej uniwersalnej dawki fosforu pod kukurydzę. Wynika ona z kombinacji planowanego plonu, zasobności gleby, jej odczynu, sposobu aplikacji oraz nawożenia organicznego, a także zagospodarowania słomy. Szerokie podejście do ustalenia dawki fosforu pod kukurydzę pozwala na obniżenie kosztów nawożenia i dostarczenie roślinie odpowiedniej ilości nawozu.
FAQ
Kiedy należy zastosować fosfor pod kukurydzę?
Fosfor pod kukurydzę należy zastosować przed siewem, ponieważ jest to składnik praktycznie niemobilny w glebie. Nawóz trzeba równomiernie wymieszać z warstwą uprawną, gdyż aplikacja fosforu w trakcie sezonu wegetacyjnego jest nieefektywna.
Dlaczego fosfor jest tak istotny na starcie wegetacji kukurydzy?
Fosfor wchodzi w skład kwasów nukleinowych i uczestniczy w gospodarce energetycznej komórki, co ma szczególne znaczenie w pierwszych tygodniach wzrostu, gdy roślina intensywnie buduje system korzeniowy. Niska temperatura w okresie kiełkowania dodatkowo spowalnia przemieszczanie i pobieranie tego składnika przez korzenie.
Jakie pH gleby sprzyja dostępności fosforu dla kukurydzy?
Fosfor jest najlepiej dostępny dla roślin przy pH gleby w przedziale od 5,5 do 7,0, ponieważ w tym zakresie występuje największe stężenie jonów fosforanowych w roztworze glebowym. Zarówno niższy, jak i wyższy odczyn prowadzi do uwsteczniania fosforu i przechodzenia go w formę niedostępną dla rośliny.
Ile fosforu pobiera kukurydza w trakcie sezonu wegetacyjnego?
Dobrze odżywione rośliny kukurydzy pobierają od 8 do 12 kg P2O5 w przeliczeniu na tonę ziarna, co przy plonie 8 ton z hektara daje pobranie na poziomie 64–96 kg P2O5. Przy uprawie na kiszonkę przyjmuje się natomiast około 12 kg P2O5 na każde 10 ton biomasy.