Kukurydza na ziarno to jeden z najczęściej wybieranych kierunków użytkowania. Jest wysiewana zarówno w gospodarstwach prowadzących chów bydła, jak i bez zwierząt. Nie wymaga tak złożonej agrotechniki, jak rzepak, czy pszenica ozima co zdecydowanie zwiększa jej popularność. W gospodarstwach z bydłem mlecznym lub opasami kierunek użytkowania na ziarno jest drugim wyborem, ponieważ w pierwszej kolejności należy zabezpieczyć potrzeby paszowe zwierząt.
Na co przeznaczane jest ziarno kukurydzy?
Ziarno kukurydzy jest cennym surowcem wykorzystywanym w wielu gałęziach przemysłu. Dlatego uprawa kukurydzy na ziarno cieszy się dużą popularnością. Coraz więcej lokalnych firm zajmuje się skupem i suszeniem ziarna, co dodatkowo ułatwia logistykę w trakcie żniw i pozwala rolnikom sprawnie rozplanować transport z pola. Ziarno trafia do produkcji bioetanolu, jako surowiec dla przemysłu skrobiowego i paszowego, a w przypadku odmian cukrowych i pękających – bezpośrednio do konsumpcji. Rosnące zainteresowanie gospodarstw kierunkiem uprawy kukurydzy na ziarno sprawia, że w ofercie hodowców z roku na rok przybywa nasion do siewu dedykowanych do tego kierunku użytkowania.
Najważniejsze cechy odmian kukurydzy na ziarno
Cechy użytkowe odmian są wynikiem wieloletnich prac hodowlanych. Ich powtarzalność potwierdzają liczne doświadczenia polowe prowadzone przez COBORU, hodowców, dystrybutorów. Wybierając nasion kukurydzy, warto zwrócić szczególną uwagę na kilka parametrów:
- genetyczny potencjał plonowania i jego dopasowanie do stanowiska,
- liczbę FAO, decydującą o długości sezonu wegetacyjnego,
- efekt stay green, czyli utrzymanie zieloności roślin,
- dry down, czyli tempo oddawania wody przez ziarno przed zbiorem,
- typ ziarniaka – flint lub dent.
Odmiany o bardzo wysokim potencjale plonowania wymagają żyznych, produktywnych stanowisk. Na słabszych glebach mogą nie wykorzystać w pełni swojej genetyki. Liczba FAO 250–270 jest najczęściej wybierana przez plantatorów, ponieważ pozwala zrealizować potencjał plonowania oraz w większości przypadków zebrać kukurydzę w terminie umożliwiającym późniejszy siew pszenicy ozimej. Dobry stay green oznacza wolniejsze zasychanie roślin, dłuższe nalewanie ziarna oraz mniejszą podatność na choroby łodyg i wyleganie.
Typ ziarniaka – flint czy dent?
Odmiany typu flint wymagają niższej temperatury gleby przy siewie (7–8°C), dzięki czemu można je wysiewać wcześniej. Mają szybką dynamikę wzrostu po wschodach. Ziarno zawiera twardą, szklistą skrobię chętnie wykorzystywaną na paszę. Odmiany dent potrzebują cieplejszej gleby (10–12°C), wolniej rosną na starcie, ale mają wyższą odporność na stres abiotyczny i szybciej oddają wodę w końcowej fazie dojrzewania, co przekłada się na niższą wilgotność ziarna podczas zbioru. Postęp hodowlany pozwolił połączyć zalety obu typów nasion kukurydzy, dlatego w opisach odmian coraz częściej można znaleźć zapis flint/dent.
Dobór odmiany do stanowiska glebowego
Genetyczny potencjał plonowania powinien być zawsze dopasowany do żyzności pola. Poniższa tabela pokazuje przykładowe rekomendacje odmian kukurydzy na ziarno w zależności od stanowiska.
| Odmiana | FAO | Wymagania glebowe |
| RGT Lipexx | 270 | mniejsze |
| DKC 3972 | 270 | mniejsze/średnie |
| RGT Maxxatac | 250 | mniejsze/średnie |
| ES Hattrick | 260 | średnie |
| LID 4111C | 280 | średnie |
Agrotechnika uprawy kukurydzy na ziarno
Termin siewu powinien być uzależniony od temperatury gleby na głębokości siewu, nie powinna być ona niższa niż 8°C. Siew w nieogrzaną glebę opóźnia wschody i zwiększa ryzyko zgorzeli siewek. Kukurydza uprawiana w szerokie rzędy długo pozostawia odkryte międzyrzędzia, co sprzyja szybkim wschodom i rozwojowi chwastów. Dlatego zwalczanie chwastów należy przeprowadzić do 4 liścia kukurydzy. Powinno ono obejmować chwastnicę jednostronną oraz szerokie spektrum chwastów dwuliściennych. Zabiegi owadobójcze i fungicydowe wykonywane są w kukurydzy stosunkowo rzadko ze względu na ograniczone możliwości aplikacji w odpowiedniej fazie rozwojowej. Alternatywą dla zabiegów fungicydowych jest indukowanie naturalnej odporności roślin przy pomocy Arcton WG. Jego aplikacja przypada na okres, w którym można w kukurydzę wjechać bez większego problemu zwykłym opryskiwaczem.
FAQ
Dlaczego kukurydza na ziarno cieszy się coraz większą popularnością wśród rolników?
Kukurydza na ziarno nie wymaga tak złożonej agrotechnik, jak rzepak czy pszenica ozima, co czyni ją atrakcyjnym kierunkiem uprawy zarówno w gospodarstwach z bydłem, jak i bez zwierząt. Dodatkowym atutem jest rosnąca liczba lokalnych punktów skupu i suszenia ziarna, co ułatwia logistykę żniw.
Na jakie parametry warto zwrócić uwagę przy wyborze odmiany kukurydzy na ziarno?
Kluczowe cechy to genetyczny potencjał plonowania dopasowany do stanowiska, liczba FAO decydująca o długości sezonu wegetacyjnego, efekt stay green, tempo oddawania wody (dry down) oraz typ ziarniaka – flint lub dent. Powtarzalność tych cech potwierdzają doświadczenia polowe prowadzone przez COBORU, hodowców i dystrybutorów.
Czy odmiany o bardzo wysokim potencjale plonowania sprawdzą się na każdym stanowisku?
Nie, odmiany o bardzo wysokim potencjale plonowania wymagają żyznych i produktywnych stanowisk. Na słabszych glebach mogą nie wykorzystać w pełni swojej genetyki, dlatego dobór odmiany powinien być zawsze dopasowany do żyzności pola.
Czym różnią się odmiany typu flint od odmian typu dent?
Odmiany flint wymagają niższej temperatury gleby przy siewie (7–8°C). Dzięki czemu można je wysiewać wcześniej i charakteryzują się szybką dynamiką wzrostu po wschodach oraz twardą, szklistą skrobią. Odmiany dent potrzebują cieplejszej gleby (10–12°C), wolniej rosną na starcie, ale są bardziej odporne na stres abiotyczny i szybciej oddają wodę w końcowej fazie dojrzewania, co daje niższą wilgotność ziarna przy zbiorze.